Niemiecki nazistowski obóz zagłady i obóz pracy (1941 - 1944)

Audioprzewodnik

Audioprzewodnik
“Obóz Zagłady Treblinka II”

Twórczość

 

  • Na bogatą twórczość Henryka Goldszmita składają się powieści dla dorosłych i dzieci, utwory teatralne, opowiadania i prace pedagogiczne, które posiadają walory literackie. Dorobek pisarski obejmuje ponad dwadzieścia książek oraz około tysiąca tekstów drukowanych w około siedemdziesięciu pismach, ukazujących się głównie w prasie warszawskiej. W 1926 roku Korczak stał się twórcą i animatorem unikalnego czasopisma- „Małego Przeglądu”.
  • Debiut pisarski Korczaka miał miejsce 26 września 1896 roku. Pod pseudonimem Hen. opublikował w „Kolcach” (nr 39) pierwszą humoreskę pt. „Węzeł gordyjski”. Przedstawił w niej obraz ogniska domowego, w którym w zastępstwie rodziców funkcje wychowawców pełnią m.in. niańki, guwernantki. Celem humoreski było zachęcenie rodziców do poważniejszego zajęcia się wychowaniem dzieci.
  • Pierwsze wyróżnienie Henryk Goldszmit otrzymał w 1899 roku za sztukę pt. „Którędy?” nadesłaną na konkurs dramatyczny im. I.J. Paderewskiego. Swój dramat podpisał pseudonimem Janasz Korczak (zaczerpnięty z książki Józefa Ignacego Kraszewskiego „Historia o Janaszu Korczaku i pięknej miecznikównie”), jednak w prasie wydrukowano omyłkowo imię Janusz i odtąd używał tej formy.
    Sztuka „Którędy?” to dramat w czterech aktach. Jego główny bohater to ojciec rodziny ukazany jako człowiek rozdrażniony. Tekst sztuki „Którędy?” nie zachował się.
  • W 1937 roku Janusz Korczak otrzymał odznaczenie Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury za wybitną twórczość literacką.
  • Pierwsza powieść Korczaka to „Dzieci ulicy”. Publikowana była ona w odcinkach w 1901 roku na łamach czasopisma „Czytelnia dla Wszystkich. Tygodnik literacko - powieściowy dla rodzin polskich”. W powieści ukazane zostało życie dzieci z ulic warszawskich znane z obserwacji samego autora.
  • Pierwsze opowiadania dla dzieci publikowane były na łamach „Wieczorów Rodzinnych” pod pseudonimem Janusz i Janusz Korczak. Wśród nich znalazły się teksty:. „Co mówią zabawki?”, „Najmilszy podarek”, „Pogawędka”, „Przeprowadzka”.
  • Szczytowy okres twórczości Henryka Goldszmita przypada na lata 1918-1931.
  • Ostatni utwór pisarza to „Pedagogika żartobliwa” z 1939 roku. W tej publikacji Korczak w formie zabawnej, pełnej dowcipu ukazał sytuację dziecka w społeczeństwie. Zwrócił uwagę dorosłym na respektowanie „prawa dziecka do szacunku”.
  • Ostatnie zapiski Korczaka zawarte są w „Pamiętniku” z 1942 roku. Powstały one w warszawskim getcie w okresie od maja do sierpnia. Jest to dokument autobiograficzny stanowiący „głos protestu Korczaka przeciw okrucieństwu hitlerowskich okupantów wobec dzieci, dorosłych, odciętych od reszty miasta, od świata”.
  • Działalność pedagogiczną realizował także poprzez liczne wystąpienia i odczyty, m.in.: w Zawodowym Zrzeszeniu Nauczycieli Szkół Powszechnych wygłosił odczyt pt. „Dyscyplina w klasie” (1925) i „Samorząd w szkole” (1928), zaś w lokalu Towarzystwa „Tarbut” mówił o „Życiu osobistym wychowawcy” (1925), brał udział w zbiorowych odczytach organizowanych przez różne organizacje żydowskie.
  • Utwory Korczaka miały na celu uczulić społeczeństwo na krzywdę dziecka, na brak zrozumienia dziecięcych problemów przez świat dorosłych i zwrócić uwagę rodziców na przyczyny ich niepowodzeń w wychowaniu dzieci.

 

 

UTWORY JANUSZA KORCZAKA

 

• „Którędy”, 1898 r.
Dramat w czterech aktach.

• „Dzieci ulicy”, 1901 r.
Pierwsza powieść przedstawiająca życie dzieci z ulic warszawskich.

• „Koszałki opałki”, 1905 r.
Satyra społeczna poruszająca zarówno istotne i błahe sprawy społeczne.

• „Dziecko salonu”, 1906 r.
Powieść zawiera wątki autobiograficzne, wyraża uczucie buntu wobec mieszczańskiej rodziny.

• „Mośki, Joski, Srule”, 1909 r.
Opowieść dla dzieci. Powstała na podstawie materiału zgromadzonego w czasie kolonii letnich w „Michałówce” (1907)

• „Józki, Jaśki, Franki”, 1910 r.
Opowieść dla dzieci. Tematem są wydarzenia, obserwacje z kolonii letnich w „Wilhelmówce”.

• „Sława”, 1912 r.
Opowieść o biednych dzieciach, które marzą o sławie.

• „Bobo”, 1913 r.
Książka zawiera trzy samodzielne utwory: „Bobo”, „Spowiedź motyla”, „Feralny tydzień”.

• „Momenty wychowawcze”,1919 r.
Książka ukazuje warsztat pracy Korczaka: formy i sposoby obserwacji dziecka.

• „Jak kochać dzieci”,1920-1921.
Jedno z ważniejszych dzieł pisarskich Korczaka, które w następnych wydaniach pojawiło się pod tytułem: „Jak kochać dziecko”. Jego kolejne części noszą tytuły: „Dziecko w rodzinie”, „Internat”, „Kolonie letnie”, „Dom Sierot”.

„Sam na sam z Bogiem. Modlitwy ludzi, którzy się nie modlą”, 1921 r.
Recenzja: Hanna Zahorska- „Książka Korczaka jest interesującą próbą zbliżenia się do Boga człowieka, który jest poza kościołem i jego kultem tradycyjnym”.

„Król Maciuś Pierwszy”, 1922 r.
Jedna z najbardziej znanych i popularnych książek Korczaka.
Recenzja: M.R [ Maria Rettinger] „Pisana dla dzieci, dla chłopaków o wyraźnych skłonnościach reformatorskich”.

„Król Maciuś na wyspie bezludnej”, 1923 r.
Jest to druga część „Króla Maciusia Pierwszego”.
Recenzja: Zofia Szmydtowa- „Książka pisana ze znajomością życia młodych, ich stosunków wzajemnych, zabaw, a nade wszystko mowy”.

„Bankructwo małego Dżeka”, 1924 r.
W powieści tej została ukazana historia chłopca, który chce założyć spółdzielnię uczniowską. Była tłumaczona na wiele języków.

„Kiedy znów będę mały”, 1925 r.
Książka skierowana do dorosłego i młodego czytelnika. Ukazuje stan duszy człowieka.

„Bezwstydnie krótkie”, 1926 r.
Krótkie i satyryczne refleksje na temat stosunków we współczesnej Polsce.

„Prawo dziecka do szacunku”, 1928 r.
Książka zawiera Korczakowską deklarację praw dziecka, którą tworzył przez wiele lat obserwacji. Pozwala lepiej poznać dziecko i jego przeżycia.

„Prawidła życia. Pedagogika dla młodzieży i dorosłych”, 1929r.
Jest to książka poruszająca stosunek dziecka do świata i świata do dziecka.

„Senat szaleńców”, 1931 r.
Humoreska ponura w trzech aktach.Wystawiana w teatrze „Ateneum”.

„Kajtuś czarodziej”, 1934 r.
Powieść fantastyczna dla dzieci i młodzieży, Korczak dedykuje ją „niespokojnym chłopcom”.

„Uparty chłopiec” 1938 r.
Książka o młodych latach Ludwika Pasteura.

„Ludzie są dobrzy”, 1938 r
Opowiadanie o dziewczynce, która wraz z matką wyjechała do Palestyny po śmierci ojca.

„Trzy wyprawy Herszka”, 1939 r.
Treścią powiastki są przeżycia i przygody biednego, osieroconego chłopaka Herszka zafascynowanego opowiadaniami brata o krainie szczęścia. Trzy razy wybiera się w podróż do Palestyny.

„Pedagogika żartobliwa”, 1939 r.
Ostatni utwór Korczaka.

„Pamiętnik”, 1942 r.
Wstrząsający obraz życia w getcie.

 

WSPÓŁPRACA JANUSZA KORCZAKA Z CZASOPISMAMI:
(wymienione najważniejsze)

 

  • „Czytelnia dla Wszystkich. Tygodnik literacko-powieściowy dla rodzin polskich” (1898-1901), opublikował ok. 200 tekstów o różnej tematyce. Używał pseudonimów: G; H. G.; Hagot; Hen. Ryk.; Janusz; J. K.; Janusz Korczak.
  • „ Wędrowiec. Pismo ilustrowane”, cykl artykułów na temat wychowania.
  • „Głos. Tygodnik naukowo - literacki, społeczny i polityczny”, (1904 -1905), opublikował na jego łamach ok. 60 tekstów społeczno - politycznych, migawki z życia dzieci warszawskich, przeglądy prasowe, artykuły polemiczne i korespondencje z wojny.
  • „Przegląd Społeczny”- 1906 -1907 (kontynuacja „Głosu” pod innym tytułem), „Społeczeństwo” – 1907 - 1910 (kontynuacja „Przeglądu Społecznego”).
  • „W słońcu” (pismo dla dzieci) -1918 -1926.
  • „Głos Nauczycielski” - 1919 r.
  • „Kolce. Tygodnik humorystyczno - satyryczny ilustrowany”, opublikował w nim ok. 250 tekstów, w tym ok. 150 felietonów, ok. 70 humoresek, oraz kilkanaście aforyzmów, wierszy poświęconych głównie problemom społeczno- obyczajowym i społeczno-wychowawczym. Używał pseudonimu Hen. Ryk.
  • Gazetka Domu Sierot” i „Gazetka Naszego Domu”.
  • „Mały Przegląd” (1926-1939).
  • „Szkoła Specjalna” (1924-1939).
  • „Dos Kind” (miesięcznik w języku żydowskim) 1924-1938.
  • „Olami” (Mój świat), 1935-1938, „Olami Hakatan” (Mój mały świat) -1936 -1939 - dwutygodniki w jęz. hebrajskim, „Hechaluc Hacair” (Młody Pionier)- 1938 -1939 - miesięcznikiem w jęz. hebrajskim.




Bibliografia

  1. M. Falkowska, Kalendarz życia, działalności i twórczości Janusza Korczaka. T.3, Warszawa 1989.
  2. W. Okoń, Wizerunki sławnych pedagogów polskich. Warszawa 1993.
  3. A. Szlązakowa, Janusz Korczak w legendzie poetyckiej, Warszawa 1992.

 

Biografia

 


Janusz Korczak
jako 10-letnie dziecko

Janusz Korczak właściwe Henryk Goldszmit urodził się 22 lipca 1878 lub 1879 roku w Warszawie. Brak dokładnej daty rocznej Korczak tłumaczył zaniedbaniem formalności metrykalnych przez ojca. Pochodził z rodziny Goldszmitów żyjących od wielu pokoleń w Polsce, która była związana z ruchem oświatowym - Haskalą. Jego pradziad był szklarzem, dziadek lekarzem, a ojciec Józef Goldszmit, znanym warszawskim adwokatem. Matka, Cecylia z Gębickich, pochodziła z rodziny niezupełnie spolszczonej. W domu rodzinnym, oprócz rodziców i starszej siostry –Anny, mieszkała ukochana babcia Henryka- Emilia Gębicka. To jej pięcioletni Henryk zwierzał się ze swoich tajemnic i marzeń o lepszym świecie.

W ósmym roku życia rozpoczął naukę w szkole początkowej Augustyna Szmurły, gdzie panował surowy porządek. Tak głęboko przejął się stosowaną tam karą chłosty, że rodzice musieli zabrać go ze szkoły. Przebywając w domu i przygotowując się do pierwszej klasy gimnazjum, marzył o lepszym świecie, w którym nie będzie okrucieństwa i niesprawiedliwości. Marzenia te znalazły odbicie w Królu Maciusiu Pierwszym.

Główną pasją piętnastoletniego Henryka Goldszmita było czytanie książek, w tym czasie także marzył o założeniu pisma „Debiut”, w którym zamieszczałby prace odrzucane przez inne redakcje. Jako siedemnastolatek rozpoczął pisanie powieści „Samobójstwo”, której nie ukończył.

Henryk Goldszmit uczęszczał do Gimnazjum Praskiego, w którym nauka odbywała się w języku rosyjskim. Henryk nie lubił szkoły, uczył się raczej średnio, natomiast interesował się literaturą, której poświęcał cały czas wolny. Ulubionym miejscem Korczaka z okresu dzieciństwa i młodości był Ogród Saski, w którym spotykał się z rówieśnikami i starszymi kolegami. Długotrwała choroba ojca i śmierć w 1896 roku zmusiły młodego Korczaka do udzielania korepetycji, aby finansowo wspomóc rodzinę. W roku 1896 opublikował w tygodniku satyrycznym „Kolce” swoją humoreskę pt. „Węzeł gordyjski”, która zapoczątkowała współpracę z tym czasopismem, a także innymi. Pierwsze teksty Henryk Goldszmit podpisywał pseudonimem Hen.

Janusz Korczak
w mundurze ze szkoły medycznej

W roku 1898 zdał maturę i ku zaskoczeniu przyjaciół zapisał się na Wydział Lekarski Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Latem 1899 roku udał się w podróż śladami Pestalozziego, także był uczestnikiem Kongresu Syjonistycznego w Bazylei.

Studia lekarskie zajęły Korczakowi sześć lat, gdyż pierwszy rok musiał powtórzyć. Prawdziwą atmosferę naukową odnalazł na Uniwersytecie Latającym, którego został słuchaczem. Jednocześnie stał się członkiem Towarzystwa Kolonii Letnich i Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego. W dalszym ciągu rozwijał się literacko. Pisał liczne artykuły i recenzje w tygodniku „Kolce” oraz jednocześnie współpracował z innymi czasopismami. W okresie studenckim powstała pierwsza powieść „Dzieci ulicy”. Korczak podjął pracę nauczycielską. Prowadził zajęcia na tajnej pensji Stefanii Sempołowskiej, również pracował w bezpłatnej czytelni dla biednych dzieci, natomiast sobotami w swoim mieszkaniu organizował zabawy dla najmłodszych.

 

 

 

 

DZIECIŃSTWO I MŁODOŚĆ

 

Korczak na koloniach letnich
w Michałówce (1907)

W latach 1900-1915 był aktywnym członkiem Towarzystwa Kolonii Letnich. W końcowej fazie studiów medycznych rozpoczął pracę na koloniach jako wychowawca. W 1904 i 1907 roku prowadził kolonie dla dzieci żydowskich w ośrodku wakacyjnym „Michałówka” w miejscowości Daniłowo-Błędnica (gubernia łomżyńska), w pobliżu stacji Małkinia, dla dzieci żydowskich. Nazwa kolonii pochodzi od imion synów Erlicha i Endelmana, ofiarodawców 14 morgów zalesionego gruntu, na którym wspomniane towarzystwo wybudowało własną kolonię. Warto dodać, że Korczak pracował jako wychowawca podczas kolonii dla chłopaków chrześcijańskich w „Wilhelmówce” (1908).

Wszechstronna działalność połączona z kolonijnymi doświadczeniami stała się dla Koczaka „abecadłem praktyki wychowawczej”, zaowocowała w postaci dwóch książek kolonijnych: „Mośki, Joski, Srule” (1909) oraz „Józki, Jaśki i Franki” (1910).

W 1921 roku dzięki staraniom Korczaka na ofiarowanym i zabudowanym terenie w Gocławku powstała kolonia letnia Domu Sierot pod nazwą „Różyczka”. W 1940 roku Korczak chcąc zapewnić bezpieczeństwo i spokój w czasie wojny zorganizował tam swoim wychowankom ostatnie kolonie letnie.

Fotografia wykonana
podczas wizyty w Izraelu

w latach trzydziestych

W marcu 1905 roku Janusz Korczak otrzymał dyplom lekarza i podjął pracę w Warszawie w Szpitalu dla Dzieci im. Bersonów i Baumanów przy ulicy Śliskiej 51. W placówce tej znajdowało się 25 łóżek. Zobowiązany był do całodobowej opieki nad chorym oraz udzielania porad w ambulatorium przyszpitalnym. Warto dodać, że prowadził również bibliotekę.

W latach 1905-1906 Korczak zdobywał doświadczenie jako lekarz wojskowy po powołaniu na front wojny rosyjsko- japońskiej.

Dla pogłębienia wiedzy wybrał się na rok do Berlina (1907/1908) i na pół roku do Paryża (1910). Tam brał udział w wykładach z pediatrii i pedagogiki specjalnej. Przy okazji zwiedził szpitale dziecięce i zakłady zajmujące się terapią i edukacją dzieci. W 1911 roku przebywał miesiąc w Londynie zwiedzając szkoły i przytułki. W tym czasie postanowił definitywnie poświęcić się pracy z dziećmi i zrezygnował z założenia własnej rodziny.

Korczak w ciągu siedmiu lat pracy w szpitalu (1905-1912) służył dzieciom jako lekarz, pedagog, i pisarz. Wytrwale popularyzował wiedzę pediatryczną. Aktywnie współpracował w tym czasie z pismami: „Krytyka Lekarska” (1906-1907), „Medycyna i Kronika Lekarska” (1909-1910), „Przegląd Pediatryczny” (1911). Prowadził także bogatą działalność odczytową i wykładową.

Korczak wśród dzieci przed Domem Sierot

W 1912 roku Korczak rozstał się z pracą w szpitalu i obejął funkcję dyrektora Domu Sierot przy ul. Krochmalnej 92, pozostającego pod opieką Towarzystwa „Pomocy dla Sierot”. Współpracował ze Stefanią Wilczyńska i razem z nią zaopiekował się 85 wychowankami. Dom Sierot stał się dla Korczaka miejscem pedagogicznych obserwacji procesu wychowawczego, a także zrodziły się w nim nowe pomysły pedagogiczne (różne formy samorządu, praca nad wydawaniem „Tygodnika Domu Sierot”, którego współtwórcą stały się dzieci). Korczak zabiegał o dobry kontakt podopiecznych z otoczeniem, w tym celu zorganizował akcję 200 doniczek fuksji, którymi dzieci obdarowały sąsiadów z parterowych mieszkań. W lutym 1913 roku nastąpiło uroczyste otwarcie Domu Sierot.

Korczak w 1914 roku został powołany do wojska, początkowo jako ordynator polowego szpitala dywizyjnego w Głuboczku na Ukrainie, następnie został lekarzem pediatrą w przytułku dla dzieci ukraińskich. W 1918 roku po powrocie do Warszawy znów podjął pracę w Domu Sierot.

Lata 1918 –1931 stanowiły szczytowy okres twórczości Henryka Goldszmita. Stał się wówczas aktywnym członkiem organizacji, takich jak: Komisja do Spraw Organizacji Oświatowych, Centralny Komitet Pomocy dla Dzieci, Wydział Opieki nad Dzieckiem Robotniczym przy Centralnej Komisji Związków Zawodowych, Fundacja Polsko - Amerykańskiego Komitetu Pomocy Dzieciom.

Od listopada 1919 roku Korczak wraz z Falską objął kierownictwo pedagogiczne w zakładzie wychowawczym dla sierot Nasz Dom w Pruszkowie pod Warszawą. Odwiedzał dom w charakterze lekarza i pedagoga. Czynił starania o wsparcie finansowe dla placówki.

W czasie wojny polsko - bolszewickiej (1919-1920) Korczak w randze majora wojska polskiego pracował w szpitalu epidemicznym w Łodzi, następnie w Warszawie. Zaraził się tyfusem plamistym, następnie od niego zaraziła się jego matka. Jej śmierć bardzo przeżył.

W 1926 roku zainicjował wydawanie tygodnika dla dzieci i młodzieży „Mały Przegląd”- jako dodatek do dziennika „Nasz Przegląd” (później jego redagowanie powierzył Igorowi Newerlemu).

W latach dwudziestych Korczak nawiązał współpracę z instytucjami kształcenia nauczycieli i wychowawców, m.in.: z Państwowym Seminarium dla Nauczycieli Religii Mojżeszowej (1925/1926) - był wykładowcą psychologii, Studium Pracy Społeczno - Oświatowej w Wolnej Wszechnicy Polskiej (1929)- wykłady pt. „Społeczeństwo dziecięce". Szczególnie blisko był związany z Państwowym Instytutem Pedagogiki Specjalnej poprzez liczne wykłady na temat pedagogiki szkolnej.

W 1932 roku wyprowadził się z Domu dla Sierot i zamieszkał z siostrą Anną przy ul. Żurawiej. W tym czasie podjął się nowych obowiązków, m.in. jako biegły sądowy w sprawach dzieci przy Sądzie Okręgowym na ul. Lesznej. W Kasie Chorych opracowywał projekty kursów dla pielęgniarek.

W 1935 roku związał się z Polskim Radiem. Pod pseudonimem Stary Doktor wygłaszał liczne pogadanki dla dzieci, co było nowością w radiofonii polskiej; otrzymał zaproszenie do „Anteny”. W 1938 wygłosił w radiu powieść „Pedagogika żartobliwa”.

W 1934 roku i 1936 roku odbył podróże do Palestyny. Był zafascynowany świętą ziemią trzech religii, ruchem na rzecz odrodzenia narodowego Żydów oraz doświadczeniami kibucowymi.

Za wybitną twórczość literacką Korczak w 1937 roku został odznaczony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury.

W 1938 roku współpracował z czasopismami wydawanymi w języku hebrajskim i żydowskim, m.in.:„Olami”, „Olami Hakata”, „Hechaluc Hacair”, publikując na ich łamach powiastki, monologi i bajki dla dzieci.

Korczak w pierwszych dniach wojny wraz z wychowawcami i współpracownikami dyżurował dzień i noc w Domu Sierot. We wrześniu 1939 roku przemówił do dzieci i rodziców w Polskim Radiu, nawołując do spokoju.

Od pierwszych dni wojny Korczak nieustannie zabiegał o wsparcie dla Domu Sierot, organizując kolonie letnie (czerwiec-lipiec 1940). Dostarczał żywność dzieciom poprzez działalność jałmużniczą. W 1940 roku Dom Sierot został przesiedlony do getta, zaś Korczaka aresztowano za nienoszenie nakazanej Żydom przez władze okupacyjne opaski z gwiazdą Dawida.

Wychowawca wyczerpany fizycznie wrócił po miesiącu aresztu do Domu Sierot znajdującego się na ul. Chłodnej 33.

W październiku 1941 roku Dom Sierot został przeniesiony na ul. Sienną 16-Śliską 9. Korczak cały czas walczył o środki finansowe i dary na utrzymanie dzieci. Mimo beznadziejnej sytuacji organizował tajne nauczanie, życie kulturowo-oświatowe poprzez inscenizacje bajek i innych tekstów.

Na początku 1942 roku Korczak podjął się opieki nad zaniedbanym internatem dla sierot przy ul. Dzielnej.

Od maja do sierpnia 1942 nocami pisał „Pamiętnik”, który ukazywał tragiczny obraz okupacji hitlerowskiej.

W dniu 18 lipca 1942 roku została wystawiona ostatnia sztuka w Domu Sierot pt. „Poczta” Rabindranatha Tagore. Przygotowywała ona wychowanków do świadomej i godnej śmierci.

22 lipca 1942 roku w dniu urodzin Korczaka rozpoczęła akcja zagłady w getcie.

 

 

JAKO WYCHOWAWCA NA KOLONIACH LETNICH

 

W SŁUŻBIE MEDYCZNO-PEDAGOGICZNEJ

 

W DOMU SIEROT I NASZYM DOMU

 

RADIO

 

W GETCIE WARSZAWSKIM

 

 

 

 

 

 

 

 

OSTATNIA DROGA JANUSZA KORCZAKA I DZIECI

Ostatnie zdjęcie Korczaka
zrobione w getcie warszawskim
w dniu 20 września 1940 r.

W dniu 6 sierpnia 1942 roku hitlerowscy okupanci wyprowadzili z Domu Sierot Korczaka, Wilczyńską, wszystkich współpracowników i dwustu wychowanków.

Ostatnim człowiekiem, który widział Korczaka na Umschlagplatzu i chciał mu pomóc był Nechum Remba (działacz podziemnej organizacji samoobrony w getcie).

Ostatnią drogę Korczaka i dzieci Nechum Remba relacjonuje: „Wszystkie dzieci ustawiono w czwórki, na czele Korczak z oczami zwróconymi ku górze trzymał dwoje dzieci za rączki, prowadził pochód. Drugi oddział prowadziła Stefania Wilczyńska, trzeci - Broniatowska (jej dzieci miały niebieskie plecaki), czwarty oddział - Szternfeld z internatu na Twardej. Były to pierwsze żydowskie szeregi, które szły na śmierć z godnością. (...) Nawet Służba Porządkowa stanęła na baczność i salutowała. Gdy Niemcy zobaczyli Korczaka, pytali: Kim jest ten człowiek”.

Wszyscy zostali wywiezieni w wagonach krytych, zatłoczonych, z okienkami zakratowanymi drutem kolczastym do obozu zagłady w Treblince, niedaleko Małkini.

 



JANUSZ KORCZAK I DZIECI W TREBLINCE

Na terenie symbolicznego cmentarza w Treblince wśród siedemnastu tysięcy kamieni znajduje się jedno imienne upamiętnienie: JANUSZ KORCZAK (Henryk Goldszmit) I DZIECI. Wychowawca, lekarz stał się symbolem męczeńskiej śmierci deportowanych i zamordowanych ludzi. Janusz Korczak do końca pozostał wierny swoim dzieciom i powołaniu.

 

 

„ …jedno słońce nam przyświeca, jeden grad niszczy nasze łany i jedna ziemia kryje kości przodków naszych.”

  • J. Korczak, Społeczeństwo, 1910

 

Bibliografia:

  1. M. Falkowska, Kalendarz życia, działalności i twórczości Janusza Korczaka, Warszawa 1989, s. 344-372.
  2. M. Falkowska, Śladami Janusza Korczaka po Warszawie, Warszawa, s. 2-32.
  3. W. Okoń, Wizerunki sławnych pedagogów polskich, Warszawa 1993, s. 220-245.
 
 
 
 
 
 

Słowo o Korczaku

 

„Jestem nie po to, aby mnie kochali i podziwiali, ale po to, abym ja działał i kochał. Nie obowiązkiem otoczenia pomagać mnie, ale ja mam obowiązek troszczenia się o świat, o człowieka”

J. Korczak - Pamiętnik W: Pisma Wybrane, T. IV. 1978, s. 344

 

Henryk Goldszmit (1878 lub 1879- 1942), znany pod literackim pseudonimem Janusz Korczak i radiowym pseudonimem Stary Doktor, lekarz z wykształcenia i zawodu, pisarz z talentu, wychowawca i pedagog z powołania i wyboru, a przede wszystkim niezwykły prekursor praw dziecka, twórca nowego systemu wychowawczego opartego na potrzebach i dążeniach dziecka, który ma prowadzić do aktywności i samodzielności poprzez różne formy dziecięcego samorządu; dyrektor żydowskiego Domu Sierot w Warszawie (1911 - 1942) i od 1919 roku współtwórca zakładu wychowawczego Nasz Dom - dla dzieci polskich, wykładowca Instytutu Pedagogiki Specjalnej i Wolnej Wszechnicy Polskiej; współpracownik wielu pism i twórca pierwszego „Małego Przeglądu”- dziecięcego czasopisma redagowanego wraz z dziećmi, autor radiowych pogadanek – gadaninek Starego Doktora. Autor m.in.: prac pedagogicznych: „Jak kochać dziecko” (1920), „Prawo dziecka do szacunku” (1928), „Momenty wychowawcze” (1919), „Prawidła życia” (1930), „Pedagogika żartobliwa” (1939), najbardziej znanych książek adresowanych do dzieci: „Mośki, Joski i Srule” (1909), „Józki, Jaśki i Franki” (1910), „Król Maciuś Pierwszy” (1922), „Król Maciuś na bezludnej wyspie” (1923), „Bankructwo Małego Dżeka” (1924), „Kiedy znów będę mały”(1925), naturalistycznych powieści społecznych: „Dzieci ulicy” (1901), „Dziecko salonu” (1906), satyr obyczajowych - „Koszałki opałki”(1905), utworów dramatycznych m.in. „Senat szaleńców” (1931). Ostatnie jego dzieło - „Pamiętnik” z getta warszawskiego (1942). Poczuwał się do podwójnej przynależności kulturowej i narodowej, jako Żyd-Polak czynnie działał w obrębie obu społeczności, również na rzecz ich zbliżenia. Pomimo szansy opuszczenia getta pozostał ze swoimi wychowankami, którym towarzyszył w ostatniej drodze i zginął wraz z nimi wywieziony do obozu zagłady w Treblince.

Gdzie Przenocować

Noclegi w okolicach naszego muzeum (w odległości do 40 km)

 

 

Miasto i gmina
Sokołów Podlaski:
Pokoje Gościnne Martex
Telefon: 069 206-69-42 [centrum info.]
Adres: Spokojna 13, 08-300 Sokołów Podlaski

Gmina
Sokołów Podlaski:

POKOJE NOCLEGOWE RETRO
Telefon:
603 329 188, 603 255 703
Adres: Szkolna 13, 08-300 Skibniew
Miasto i gmina Węgrów:

Agroturystyka Pod Puszczykiem
Telefon: 025 793-22-05
Tel. komórkowy: 0888 16-84-37
Adres: Grygrów 24, 07-104 Stoczek
www: www.podpuszczykiem.emeteor.pl


Hotel - Kemping Nad Liwcem**
Telefon: 025 792-26-68
Tel. komórkowy: 0602 67-28-19
Faks: 025 792-26-68
Adres: Żeromskiego 24, 07-100 Węgrów


Hotel Everest
Telefon: 025 792-64-16
Adres: Stefana Żeromskiego 21, 07-100 Węgrów
www: www.everest-ikar.emeteor.pl

Hotel Krasnodębski**
Telefon: 066 245-27-70 [centrum info.]
Adres: Gdańska 80, 07-100 Węgrów
Gmina Łochów: Pałac Łochów
Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowe

Telefon: 025 675-11-14
Tel. komórkowy: 0509 57-33-06
Faks: 025 675-11-14
Adres: Marii Konopnickiej 1, 07-130 Łochów
1. www: www.palaclochow.pl
 
Gmina Małkinia Górna:

Zajazd Pod Sosnami
Telefon: 029 74-55-565
Adres: Nurska 23 07-320 Małkinia Górna
www: www.zajazdpodsosnami.pl

Miasto i gmina Brok:

Ośrodek Agroturystyczny BINDUGA
Telefon: 029 745-79-06
Adres: Przystań 2, 07-306 Brok
www: www.binduga.emeteor.pl


Ośrodek Wypoczynkowy Rzemieślnik
Telefon: 029 745-70-39
Faks: 029 745-70-39
Adres: Brzostowa 28, 07-306 Brok
www: www.owrzemieslnik.emeteor.pl

Dom Wczasowy Nadrzecze
Telefon: 029 745-70-11
Tel. komórkowy: 0604 40-47-13
Faks: 029 745-70-11
Adres: Brzostowa 5, 07-306 Brok
1. www: www.nadrzecze.pl
2. www: www.dwnadrzecze.emeteor.pl

Ośrodek Wypoczynkowy Meliorant
Telefon: 060 677-96-57 [centrum info.]
Adres: Brzostowa 1, 07-306 Brok
Miasto i gmina Ostrów Mazowiecka:

Zajazd Skalny
Telefon: 029 745-25-80
Faks: 029 745-25-80
Adres: Warszawska 85, 07-300 Ostrów Mazowiecka
1. www: www.zajazdskalny.fdf.pl
2. www: www.zajazdskalny.emeteor.pl


Hotel Akacjowa
Telefon: 029 644-11-97
Adres: Akacjowa 4, 07-300 Ostrów Mazowiecka
www: www.hotel.ostrowmaz.com

Motel Mazowiecki
Telefon: 066 258-96-94 [centrum info.]
Adres: Warszawska 106, 07-300 Ostrów Mazowiecka
www: 
www.zajazdmazowiecki.pl
Usługi Hotelowe "17"
Zbigniew Banaszek
Telefon: 601 610 344, 793 007 117
tel/fax: (29) 745-12-77

Adres: ul. Lubiejewsja 158, 07-300 Ostrów Mazowiecka
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www: www.uslugihotelowe17.pl
Miasto Ciechanowiec

 

Hotel Nowodwory w Ciechanowcu 

 
Telefon: 608518879
tel:  (86) 277-10-88; (86) 277-11-44

fax:(86) 277 28-99
Adres: ul. Pałacowa 7, 18-230 Ciechanowiec

e-mailTen adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www: www.hotelnowodwory.pl

www:  www.facebook.com/nowodwory

 

Jak dojechać ?

Dojazd tylko samochodem z Warszawy:

Najlepszy dojazd z Warszawy do Treblinki przedstawia mapa poniżej. Most na rzece Bug w Małkini  od dnia 15 listopada 2010 jest OTWARTY .




Dojazd autokarem i samochodem osobowym z Białegostoku:



Dojazd autokarem i samochodem osobowym z Tykocina:




Dojazd autokarem i samochodem osobowym z Siedlec:



Widząc to co pokazują zdjęcia poniżej jesteście już na miejscu.
Do Muzeum zostało niespełna 1000 metrów.

Muzeum

Informacja dla osób planujących wizytę w Muzeum

Zwiedzanie odbywa się codziennie w godzinach: 9.00 - 18.30

W święta Wielkanocne i Bożego Narodzenia muzeum nieczynne.

 

 

 • Zaleca się, by teren byłych obozów zwiedzały osoby, które ukończyły 14 lat.

• W miejscu pamięci należy zachowywać się z powagą i szacunkiem.
• Na terenie Muzeum obowiązuje zakaz: wprowadzania psów, palenia papierosów, jedzenia lodów oraz zbierania grzybów.

Palenie zniczy ze względów ppoż. odbywa się w miejscach wyznaczonych.

Prosimy o wpłaty w wysokości 7 zł od osoby. Opłata ta upoważnia do skorzystania z parkingu, toalety .
• Fotografowanie i filmowanie w celach turystycznych jest bezpłatne. W innych przypadkach wymagane jest wcześniejsze zezwolenie Dyrektora Muzeum.

 

• Grupy i osoby indywidualne mogą zwiedzać miejsce pamięci samodzielnie lub z przewodnikiem po wcześniejszym zgłoszeniu.
• Zwiedzający mogą oddać hołd ofiarom obozu (składanie kwiatów, zapalanie zniczy, organizowanie ceremonii).

SPRAWOZDANIA Z DZIAŁALNOŚCIU MUZEUM

 

- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2017 rok

- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2017 rok (I półrocze)
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2016 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2015 rok

- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2014 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2013 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2012 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2011 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2010 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2009 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2008 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2007 rok
- Sprawozdanie z działalności Muzeum za 2006 rok

 

Wystawa w Muzeum:

 

 
 

Kalendarz Uroczystości 2012

 

KALENDARZ UROCZYSTOŚCI 2012

data/ godz. opis  uroczystości
 miejsce

18.03 
godz.16.00

Otwarcie  wystawy pt.  "Cisza Pamięci" grupy artystycznej "Ławeczka".
sala wystawienniczo-konferencyjna w  budynku MWi M w Treblince
20.03
godz. 15.00 - 16.15
Spotkanie młodzieży izraelskiej i  polskiej w ramach obchodów 
70. rocznicy
"Akcji Reinhardt".
 Pomnik  centralny na  terenie  Obozu  Zagłady

8.05
godz. 12.00

Otwarcie  wystawy o Korczaku autorstwa  Wolfganga Hergetha.
 budynek MWiM w  Treblince

9.05
godz. 13.00

Odsłonięcie  symbolicznego kamienie z napisem "Raciąż"
teren Obozu  Zagłady
1.09
godz. 12- 14
 Cykliczna uroczystość  patriotyczno-religijna.
teren Karnego Obozu  Pracy

16.09
godz. 14

"Obrazy, które poruszają nasze serca"
Wystawa  Małgorzaty Chmielowskie
j
budynek MWiM w Treblince
24.10
godz.  ok. 13.00

            "Jesteśmy razem "              Spotkanie  młodzieży  polskiej  i  izraelskiej.

teren Obozu Zagłady

Kontakt i lokalizacja

Muzeum Treblinka.
Niemiecki nazistowski obóz zagłady i obóz pracy (1941 - 1944)

 
08-330 Kosów Lacki

Wólka Okrąglik 115
tel./fax: +48-25-781-16-58
kom. +48-606-985-414

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 Inspektor  Ochrony  Danych  Osobowych

 Elżbieta Żochowska -  tel. 516 540 147

08-330 Kosów  Lacki; Wólka Okrąglik 115

 

Wydawnictwa

 

Image
 

Edward Kopówka, Wojciech Florczykiewicz
Plan Kamieni Symbolicznych, 2006 r., s. 12


Plan zawiera krótką historię Obozu Zagłady w języku polskim, angielskim, francuskim, niemieckim i rosyjskim. Określa położenie nazw miejscowości wykutych w kamieniach symbolicznego cmentarza na terenie byłego Obozu Zagłady w Treblince.
Cena: 5 zł

 

Image

Eva Budde, Felix Hansen, Jonathan Sokolowski
Treblinka II - Obóz Zagłady, 2006 r., s. 24


Informator albumowy niemiecko-polski do wystawy stałej w Muzeum w Treblince. Autorami jest trójka młodych Niemców, przeznaczony jest głównie dla młodzieży.
Cena: 10 zł

 

Image

Edward Kopówka, Wojciech Florczykiewicz
Informator Muzeum Walki i Męczeństwa w Treblince, 2006 r.


Informator-składanka zawierający podstawowe wiadomości o Muzeum. Jest to dwustronnie zadrukowana karta formatu A4 złożona na trzy części. Wydany w języku polskim, angielskim, niemieckim i francuskim.
Cena: 1 zł

 

Image

Edward Kopówka, Piotr Tołwiński
"Treblinka. Kamienie milczą - ja pamiętam", 2007 r., s. 56

Najnowsze wydawnictwo poświęcone Treblince. Zawiera teksty E. Kopówki, fotografie archiwalne oraz współczesne fotografie barwne wykonane przez P. Tołwińskiego. Są tam również plany całego terenu muzeum, na którym zaznaczono Karny Obóz Pracy Treblinka I i Obóz Zagłady Treblinka II oraz teren żwirowni (miejsce niewolniczej pracy więźniów). Ponadto zamieszczono rysunki byłego więźnia Samuela Willenberga odtwarzające dawny wygląd Obozu Zagłady. Publikacja dwujęzyczna polsko-angielska.
Cena: 10 zł

 

Image


Obozy w Polsce,
wersja angielska

Author: Robert Szuchta
Editor: Piotr Cywiński
Translation: William Brand
Photo on page 5 from collection of Archives of Audio-Visual Records in Warsaw
Photos on pages 18, 20, 22, 23, 25, 27, 35 from collection of the Museum Auschwitz-Birkenau in Oświęcim
Photos on pages 9, 12, 15, 16, 20, 21, 22, 24, 28, 29, 30, 31, 32, 36, 39 from collection of Robert Szuchta
Photo on page 7 from collection of the Historical Museum of Warsaw
Maps: DEMART (www.demart.coic.pl)

Wydawca:
Ministry of Foreign Affairs
Department of Promotion
Tel. +48 22 523 99 75, Fax + 48 22 523 98 98

ISBN 83-86426-45-4